Chrome Verimlilik Eklentileri: Hangi Türler Gerçekten İşe Yarar?

Chrome verimlilik eklentileri, tarayıcıda en çok tekrarladığın işleri kısaltan küçük araçlardır; ama doğru seçilmezlerse tarayıcıyı yavaşlatır ve verilerine gereğinden fazla erişir. İyi bir eklenti seti genellikle beş ila sekiz eklentiden oluşur ve her biri belirli bir sorunu çözer: şifre yönetimi, sekme düzeni, odak, not alma, e-posta ve yazım denetimi. Bu yazıda hangi kategorilerin işe yaradığını, bir eklentiyi kurmadan önce neleri kontrol etmen gerektiğini ve eklenti setini nasıl sade tutacağını anlatıyoruz.

Önce sorunu, sonra eklentiyi seç

Eklenti mağazasında gezinmek kolaydır ve "bu da işime yarar" diye kurulan eklentiler hızla birikir. Daha sağlıklı yol tersinden gitmektir: bir hafta boyunca tarayıcıda seni yavaşlatan, sinir eden ya da tekrar eden işleri not et. Örneğin:

• Aynı yanıt metnini her gün birkaç kez yazıyorum.
• Bir makaleden önemli cümleleri kopyalayıp başka bir yere yapıştırıyorum.
• Sekmeler arasında kayboluyorum.
• Odaklanmam gereken saatlerde sosyal medyaya kayıyorum.

Bu listede tekrar eden maddeler, eklenti araman gereken alanlardır. Listede olmayan bir sorun için eklenti kurma.

Chrome verimlilik eklentileri için temel kategoriler

Şifre yöneticisi

Listenin başında güvenlik var. Bir şifre yöneticisi eklentisi her site için benzersiz, güçlü şifre üretir ve otomatik doldurur. Chrome'un yerleşik Google Şifre Yöneticisi de bu işi yapar; birden fazla tarayıcı ve cihaz kullanıyorsan ya da ekip içinde şifre paylaşman gerekiyorsa bağımsız bir şifre yöneticisi daha esnek olabilir.

Sekme ve oturum yönetimi

Sekme gruplarını kaydeden, kopya sekmeleri bulan, bir süredir açılmamış sekmeleri askıya alan ya da kapatan eklentiler bu gruptadır. Chrome'un yerleşik sekme grupları ve Bellek Tasarrufu özelliği birçok kişi için yeterli; eklentiye, oturumları kaydedip daha sonra geri yüklemek gibi ek bir ihtiyacın varsa başvur.

Odak ve site engelleme

Belirli saatlerde belirli siteleri engelleyen ya da bir sayfada geçirdiğin süreyi gösteren eklentiler, dikkat dağınıklığıyla mücadelede işe yarar. En iyi sonucu, engellemeyi takvimindeki odak bloklarıyla eşleştirdiğinde alırsın.

Not alma ve web kırpma

Bir sayfadaki metni vurgulayan, seçili alanı not uygulamana gönderen ya da sayfanın sade bir kopyasını kaydeden eklentiler. Araştırma yoğun çalışıyorsan bu kategori en çok zaman kazandıran gruptur.

E-posta ve metin şablonları

Sık kullandığın metinleri kısa bir kodla genişleten metin genişletme eklentileri ve e-posta istemcine şablon, hatırlatma ya da takip özelliği ekleyen eklentiler. Gmail'in yerleşik şablon özelliği birçok durumda yeterli; tüm sitelerde çalışan şablonlara ihtiyacın varsa metin genişletici daha kullanışlıdır.

Yazım ve dil denetimi

Türkçe ve İngilizce metinlerde yazım ve dil bilgisi hatalarını yakalayan eklentiler. Yazdığın her şeyi okuyabildikleri için gizlilik politikalarını özellikle dikkatli oku.

Kurmadan önce kontrol listesi

Bir eklentiyi kurmadan önce şu soruları sor:

• Geliştirici kim? Bilinen bir şirket ya da açık bir web sitesi var mı?
• Hangi izinleri istiyor? Chrome'un "Tüm web sitelerindeki verilerinizi okuma ve değiştirme" uyarısı, eklentinin ziyaret ettiğin her sayfayı görebileceği anlamına gelir. Yaptığı işle orantılı mı?
• Son güncelleme ne zaman? Uzun süredir güncellenmeyen eklentiler hem uyumluluk hem güvenlik riski taşır.
• Gizlilik politikası var mı? Hangi verileri topladığını ve nereye gönderdiğini açıkça yazıyor mu?
• Yerleşik bir özellik aynı işi yapıyor mu? Chrome ya da kullandığın web uygulaması aynı işi zaten yapıyorsa ek eklentiye gerek yok.

Eklentiler zaman zaman el değiştirebilir; masum bir aracın yeni sahibi farklı bir veri politikası uygulayabilir. Bu yüzden izinleri kurulumdan sonra da ara ara kontrol etmek gerekir.

Site erişimini sınırla

Chrome, birçok eklenti için site erişimini sınırlamana izin verir. Eklenti simgesine sağ tıklayıp site erişimi seçeneklerine bak ya da chrome://extensions sayfasında eklentinin "Ayrıntılar" bölümünü aç. "Tıklandığında" seçeneği, eklentinin yalnızca sen onu çalıştırdığında sayfaya erişmesini sağlar. Sürekli çalışması gerekmeyen eklentiler için en güvenli ayar budur.

Örnek: sade bir eklenti seti

Bir proje yöneticisinin ya da danışmanın tarayıcısı için dengeli bir set şöyle olabilir:

1. Şifre yöneticisi (her sitede açık)
2. Web kırpma veya vurgulama aracı (tıklandığında)
3. Metin genişletici (yalnızca e-posta ve destek araçlarında)
4. Odak ve site engelleme aracı (her sitede açık)
5. Yazım denetimi (yalnızca yazı yazdığın sitelerde)

Beş eklenti, beş net görev. Bir eklentinin görevini tek cümleyle söyleyemiyorsan muhtemelen ona ihtiyacın yok.

Ekip içinde eklenti politikası

Ekip olarak çalışıyorsan eklenti seçimi yalnızca kişisel bir tercih değildir. Müşteri verileriyle çalışılan tarayıcılarda kurulan her eklenti, o verilere potansiyel bir erişim noktasıdır. Küçük ekipler için bile kısa bir politika yazmak işe yarar:

• Onaylı eklentilerin listesi ve her birinin neden kullanıldığı.
• Yeni bir eklenti istendiğinde kimin, hangi kriterlerle değerlendireceği.
• Müşteri sistemlerine erişilen profillerde yalnızca onaylı eklentilerin kullanılması.
• Bir eklenti el değiştirdiğinde ya da izinleri genişlediğinde yeniden değerlendirme yapılması.

Şirketin Chrome'u merkezi olarak yönetiyorsa, BT ekibi izin verilen ve engellenen eklentileri yönetim konsolundan belirleyebilir. Bu durumda bazı eklentileri kuramaman normal.

Eklenti setini düzenli tut

Üç ayda bir chrome://extensions sayfasını aç ve her eklenti için kendine sor: son bir ayda bunu kullandım mı? Kullanmadıklarını önce devre dışı bırak, bir ay boyunca eksikliğini hissetmezsen kaldır. Ayrıca Shift + Esc ile açılan Chrome Görev Yöneticisi'nde eklentilerin bellek kullanımını görebilirsin; beklenmedik ölçüde kaynak tüketen bir eklenti varsa alternatifine bak.

Weras Labs olarak biz de bu kategorilerde üç araç üzerinde çalışıyoruz: sekme düzenleyici Tab Sweeper, e-posta önceliklendirme aracı Inbox Co-pilot ve web vurgulama aracı Snap Notes. Üçü de şu anda geliştirme aşamasında. Ekibinin kendi iş akışına özel, yalnızca gerekli izinleri isteyen bir tarayıcı eklentisine ihtiyacı varsa özel eklenti geliştirme hizmetimizi inceleyebilirsin.

Sonuç

Chrome verimlilik eklentileri doğru seçildiğinde her gün tekrar eden işleri gerçekten kısaltır; rastgele kurulduğunda ise tarayıcıyı yavaşlatır ve gizlilik riski yaratır. Önce sorunu tanımla, sonra o soruna en az izinle çözüm getiren eklentiyi seç. Setini küçük tut ve düzenli olarak gözden geçir.